Technologische innovatie

Kunstmatige intelligentie en machinaal leren: computers worden steeds slimmer

Of het nu onze favoriete restaurants uitzoekt, het weer voorspelt of wereldwijde voedseltekorten oplost: kunstmatige intelligentie speelt al een grote rol in ons leven.

Kunstmatige intelligentie, of AI, lijkt rechtstreeks uit een science fiction film te komen en voelt als iets wat buiten ons staat – iets wat daar buiten ergens gebeurt. In werkelijkheid speelt AI een belangrijke rol in ons dagelijkse leven. We hebben het alleen niet altijd door.

Waarschuwingen van de bank voor mogelijke fraude, een herinnering van je smartphone om te gaan trainen, de mogelijkheid van Siri of Cortana om stemmen te herkennen – allemaal voorbeelden van AI.

“Kunstmatige intelligentie betekent dat machines de wereld om hen heen interpreteren, begrijpen en ermee communiceren, zonder dat mensen dat hoeven te programmeren,” vertelde Nidhi Chappell, directeur van machine learning bij Intel.

AI verbetert ons leven op nog veel meer manieren. Door hun biometrische gegevens te meten, kunnen atleten in kaart brengen hoe de kans op blessures toeneemt bij langere inspanningen. Boeren kunnen bepalen wanneer ze hun gewassen water moeten geven voor het beste resultaat en het helpt meteorologen om te meten hoe snel sneeuw smelt. Slimme steden verzamelen gegevens om het energieverbruik te beperken en in de gezondheidszorg wordt AI ingezet om ziektes op te sporen, het menselijk genoom in kaart te brengen en te meten in hoeverre behandelingen aanslaan.

AI is een overkoepelende term. Daaronder valt machinaal leren (ML), de set van technieken en tools waarmee computers kunnen “denken” door wiskundige algoritmes te creëren op basis van verzamelde gegevens. Een andere subcategorie is Deep Learning (DL), waarbij neurale netwerkmodellen worden gebruikt voor bijvoorbeeld het herkennen van afbeeldingen en taalverwerking.

“Zie het als een opgroeiend kind,” vertelde Chappell. Dat kind neemt de wereld waar, observeert hoe mensen communiceren, leert de normen en waarden van de maatschappij – zonder dat hij alle regels expliciet uitgelegd krijgt. “Kunstmatige intelligentie werkt net zo. Machines leren zelf, zonder daarvoor geprogrammeerd te zijn.”

Chappell legde uit hoe AI drie dingen doet: de eerste stap is het waarnemen van de wereld en het gebruiken van informatie om patronen te ontdekken. Stap twee is het herkennen van die patronen, en stap drie is het nemen van een actie op basis van die herkenning.

Misschien plaats je bijvoorbeeld veel foto’s van wandelingen op Facebook. De algoritmes nemen waar dat er veel foto’s zijn waarin je een wandeling maakt met een bepaald persoon. Ze herkennen de persoon en dat jij van trektochten houdt, en stelt dan andere personen of tochten voor die jij leuk zou kunnen vinden.

“Dat is allemaal machinaal leren,” vertelde Chappell. “Machines worden steeds slimmer, en zorgen ervoor dat we sneller onderzoek kunnen uitvoeren en betere beslissingen maken.”

De sceptici gerustgesteld

Er hangt een gezonde dosis scepsis rondom kunstmatige intelligentie – de angst dat machines de boel over gaan nemen. Maar Chappell vertelde dat mensen juist op allerlei manieren kunnen profiteren van lerende computers.

“AI is een prachtige aanvulling op wat wij mensen doen,” vertelde ze. “We proberen onszelf niet te vervangen, maar juist te ondersteunen met meer intelligentie. Zo kunnen we ons leven makkelijker maken.”

Wie leest er bijvoorbeeld nog een papieren kaart tijdens het autorijden? We kunnen tegenwoordig vertrouwen op informatieve en dynamische navigatie-apps die leren wanneer wegen worden aangepast, nieuwe bruggen worden aangelegd, wanneer er het meeste verkeer op de weg is en hoe we het snelst op onze bestemming komen.

Er wordt al tientallen jaren technologie op het gebied van zowel AI als ML ingezet in disciplines als het onderwijs, de financiële wereld en de gezondheidszorg, en volgens Chappell zal onze maatschappij blijven profiteren van AI. Het kan worden gebruikt om online pesten een halt toe te roepen en problemen als mensensmokkel en voedselschaarste op te lossen. AI kan helpen om virussen zoals Zika uit te roeien, door de migratie van muggen te volgen en te ontdekken welke soorten muggen de ziekte overdragen.

Het beheren van alle informatie

Hoe geavanceerder het leren wordt, hoe meer informatie nodig is om nog verder te kunnen leren, vertelde Chappell. Hoe krachtiger de processor, hoe sneller computers kunnen leren.

machinaal leren

“Het is bewezen dat de voorspellingen van machines nauwkeuriger worden naarmate ze over meer informatie beschikken,” vertelde Chappell, waarbij ze toevoegt dat hoe complexer het leren wordt, hoe meer informatie er nodig is.

Naarmate machinaal leren grootschaliger wordt, zal de hoeveelheid benodigde informatie gigantisch zijn.

In zijn speech tijdens het Intel Developer Forum (IDF) van 2016 vertelde Brian Krzanich, CEO van Intel, dat de gemiddelde persoon ongeveer 600 tot 700 MB aan gegevens per dag genereert tijdens alledaagse taken, zoals posten op Snapchat, e-mail versturen en games spelen.

In 2020 zal die hoeveelheid zijn toegenomen tot 1,5 GB per dag, vertelde hij. En dat zijn alleen de mensen. De gemiddelde zelfrijdende auto genereert zo’n 4.000 GB per dag en een verbonden fabriek produceert dagelijks zelfs een miljoen GB aan gegevens.

autonomous_car_BMW3

Chappell vertelde dat zelfrijdende auto’s een goed praktijkvoorbeeld zijn van AI en ML. Een auto kan over een computer beschikken die zelf leert, maar als andere auto’s hun gegevens naar de cloud verzenden kunnen andere auto’s ook leren.

Zie het als het crowdsourcen van informatie. Als een auto bijvoorbeeld een bord ziet met wegwerkzaamheden, is hij daarmee geholpen. Maar als die informatie naar de cloud wordt verstuurd kan de waarschuwing met andere zelfrijdende auto’s worden gedeeld. Hoe meer auto’s over dat obstakel “leren”, hoe beter de doorstroom van het verkeer zal lopen.

AI, ML en DL hebben de overstap gemaakt van science fiction naar de werkelijke wereld.

“AI is overal,” vertelde Diane Bryant, executive vicepresident en general manager van de Data Center Group van Intel. “Het transformeert hoe mensen omgaan met de wereld.”

Dit artikel delen

Gerelateerde onderwerpen

Technologische innovatie

Lees dit hierna