Maker

Knutselen 2.0: aan de slag met Arduino

Door Gijs Ettes

Arduino is de verzamelnaam van het opensource computerplatform dat iedereen – van jong tot oud – spelenderwijs laat kennismaken met programmeren en het maken van slimme objecten die kunnen reageren op hun omgeving. Voor een paar tientjes koop je een starterskit met alle materialen en instructies die je nodig hebt om te beginnen met knutselen. Programmeerkennis is niet nodig.

Arduino vindt zijn oorsprong in Italië, als het onderwerp van de masterscriptie van Hernando Barragán. Deze Colombiaanse student aan het Interaction Design Instituut Ivrea wilde een goedkope manier bedenken voor niet-ingenieurs om digitale projecten te realiseren. Het resultaat was een laagdrempelig ontwikkelbord en een software-omgeving (genaamd Wiring), dat door Barragáns begeleider Massimo Banzi en student David Mellis werd gebruikt als basis voor Arduino. Ze kopieerden de broncode en begonnen hun eigen project, zonder Barragán bij de ontwikkeling te betrekken.

Arduinomodule

Ondanks dat was weinig aan de hand, tot in 2008 een van de vijf teamleden – Gianluca Martino – via zijn bedrijf Smart Projects de naam Arduino als handelsmerk registreerde in Italië. Martino begon Arduino SRL en kopieerde de bestaande site (www.arduino.cc, van Arduino LLC) naar www.arduino.org, wat uiteindelijk leidde tot een rechtszaak en een breuk tussen de teamleden. Het originele bedrijf werd gedwongen om Arduino-producten buiten de VS te verkopen onder de naam Genuino. Het gaat te ver om in dit artikel alle (lopende) rechtszaken te bespreken, maar belangrijk om te weten is dat beide bedrijven producten verkopen die nagenoeg identiek zijn. Om verwarring te voorkomen hanteren we hierna alleen de naam Arduino.

Eindeloze mogelijkheden

Op het web zijn zowel levendige Engelse als Nederlandse fora te vinden waar je als uitvinder in de dop handige tips, bouwplannen en projecten kunt vinden. Arduino is namelijk opensource, wat betekent dat alle benodigde informatie gratis beschikbaar en aanpasbaar is. Op het Nederlandse Arduinoforum (www.arduinoforum.nl) kun je je kosteloos aanmelden en in contact komen met liefhebbers, die je met plezier verder helpen om je eerste project te realiseren. Lees je wel even in en check populaire topics om te voorkomen dat je veelgestelde vragen opnieuw stelt.

De mogelijkheden van Arduino zijn eindeloos. Een module kan bijvoorbeeld reageren op (de input van) een schakelaar of sensor, waarna een lampje, motor of andere Arduinomodule wordt aangestuurd en in actie komt (de output). Je kunt de Arduino zo programmeren dat bij thuiskomst automatisch lichten inschakelen en deuren openen. Of dat in dat geval automatisch een e-mail wordt gestuurd naar een familielid. Het is zelfs mogelijk een eigen alarmsysteem te maken dat met licht en geluid (of een sms) waarschuwt als er op vreemde tijdstippen beweging wordt geregistreerd.

Arduino 2

Dit zijn echter geavanceerde projecten, waarmee je beter kunt starten als je bekend met de basics. Beginners kunnen het best starten met een project om bijvoorbeeld een ledje in en uit te schakelen (kijk hier voor een goede Nederlandstalige gids). Je leert hoe je de Arduinomodule koppelt aan je computer en hoe de software werkt. Die vind je overigens, met handig studiemateriaal, op de website van Arduino. Naast de software voor Windows, macOS en Linux kun je er kant-en-klare programma’s downloaden (zogenoemde ‘sketches’) en een startersgids die de basisprincipes van de programmeertaal uitlegt. Lees je liever in het Nederlands, gebruik dan deze gids (PDF) gebaseerd op materiaal van de officiële website.

Cadeautip

De Arduino Starter Kit is een leuke cadeautip voor de knutselaar die klaar is met knippen, plakken en vouwen. Dit is de officiële kit van de bedenkers van Arduino, met een selectie van de meest voorkomende en bruikbare componenten, zoals een breadboard, jumperkabels en en een servomotor. Het pakket kost minder dan 100 euro en bevat een handig boekje waarin staat beschreven hoe je een vijftiental projecten maakt. Als je daarmee klaar bent, heb je voldoende kennis om zelf simpele projecten te bedenken. Er zijn ook tal van Nederlandse boeken als Arduino ontdekken in 45 elektronicaprojecten met duidelijke beschreven workshops die gegarandeerd werken. Om aan de slag te gaan hoef je alleen nog de juiste materialen te kopen.

Heb je al de nodige programmeerkennis, dan zul je in dit soort startersgidsen en -kits weinig uitdaging vinden. De Arduino Playground is een goede plek om nieuwe inspiratie op te doen. Hier vind je tientallen projecten onderverdeeld in drie moeilijkheidsgraden. Altijd al je eigen pratende klok of autonome robot willen maken? Dat kan! Ook de website Hackster.io is een aanrader. Hier vind je ruim 1000 projecten met foto’s en instructies, van simpele games tot slimme ventilatoren en een Internet of Things ‘commandocentrum’. Het is een soort sociaal netwerk voor liefhebbers van Arduino, met de mogelijkheid om andermans projecten te liken, delen of feedback te geven. Kom je er niet helemaal uit, dan kun je de maker een vraag stellen. Is het je eindelijk gelukt dan kun je dat met de knop ‘I made one’ bekendmaken.

De beste Arduino-projecten

Nog niet overtuigd van de mogelijkheden? Onderstaand filmpje bevat de tien tofste Arduino-projecten, van een tekenmachine en zelfbalancerende robot tot een apparaatje dat autonoom een Rubiks kubus kan oplossen.

Dit artikel delen

Gerelateerde onderwerpen

Maker

Lees dit hierna